महाराष्ट्राच्या राजकीय परिष्कृतीत सध्या मोठा बदल होत आहे, कारण अलीकडील विधानसभा निवडणुकांमुळे महायुतीचे नेतृत्व करणारे भाजप एक नवीन सरकार स्थापन करण्याची अपेक्षा आहे. २९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी, अजित पवार यांच्या राष्ट्रवादी काँग्रेस पार्टी (NCP) शाखा आणि एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेना गटासह असलेल्या या युतीने राज्य विधानसभा मधील २८८ जागांपैकी २३५ जागा जिंकल्या आहेत, ज्यामुळे त्यांना प्रचंड बहुमत मिळाले आहे. भाजपने एकटा १३२ जागा जिंकल्या, तर पवार यांची NCP आणि शिंदे यांची शिवसेना अनुक्रमे ५७ आणि ४१ जागा जिंकल्या आहेत[1][4].
महत्त्वाचे प्रगती
नवीन सरकारची स्थापना
एकनाथ शिंदे, उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि अजित पवार यांनी २८ नोव्हेंबर रोजी वरिष्ठ भाजप नेत्यांसोबत अमित शहा आणि जेपी नड्डा यांच्यासोबत शक्ती-सामायिक व्यवस्थेवर चर्चा केली. या बैठकीमुळे नवीन सरकार स्थापन करण्यास महत्त्वपूर्ण आधार मिळाला, जे २ डिसेंबर रोजी औपचारिकपणे स्थापन होईल अशी अपेक्षा आहे. शिंदे यांनी युतीतील शिवसेनेच्या प्रभावाला वाढवण्यासाठी मंत्रिमंडळात महत्त्वाच्या मंत्रिपदांच्या मागणीसह १२ शिवसेना नियुक्त्या करण्याची प्रस्तावना दिली आहे[1][2].
नेतृत्वाची गती
देवेंद्र फडणवीस पुन्हा एकदा मुख्यमंत्री बनण्याचे स्पष्ट आव्हान मानले जात आहेत. त्यांच्या नेतृत्वामुळे भाजपने महाराष्ट्रात सातत्याने निवडणुकांमध्ये विजय मिळवला आहे. या नेतृत्व परिवर्तनाच्या परिस्थिती विशेषतः रोचक आहेत कारण फडणवीस यांचा मुख्यमंत्री म्हणून पूर्वीचा अनुभव आणि त्यांच्या पक्षात अद्यापही प्रभाव आहे. या युतीतील नेतृत्वाची जबाबदारी सांभाळण्यात युतीची क्षमता स्थिरता आणि एकजुट राखण्यासाठी महत्त्वाची ठरेल[1][3].
विरोधकांची संघर्ष
या निवडणूक चक्रात, महाविकास आघाडी (MVA), जी काँग्रेस, उद्धव ठाकरे यांच्या शिवसेना (UBT) आणि शरद पवार यांच्या NCP गटावर आधारित आहे, ती मोठ्या प्रमाणात पराभूत झाली आहे. या गटातील नेत्यांनी त्यांच्या स्वतःच्या पक्षाच्या रणनीतीवर टीका केली असून, काँग्रेसच्या जागा वाटप चर्चेतल्या आत्मविश्वासाला एक विशिष्ट कमकुवतपणा मानला आहे. उद्धव ठाकरे यांच्या गटाचे अध्यक्ष अंबादास दानवे यांनी ठळक केले की, जर ठाकरे यांना मुख्यमंत्री पदासाठी प्रक्षिप्त केले गेले असते तर त्यांच्या संधी बदलल्या असत्या. MVA मध्ये असलेल्या या अंतर्गत संघर्षामुळे आगामी राजकीय निवडणुकांमध्ये त्यांची स्थिती गंभीरपणे कमकुवत होऊ शकते[2][3].
महाराष्ट्रासाठी हे काय अर्थ ठेवते
महायुतीची विजयाची जोरदार विजय फक्त शासनाचा बदल करत नाही तर महाराष्ट्राच्या राजकीय परिष्कृतीतील मोठ्या प्रवृत्तींनाही दर्शवते. भाजपची ताकद हिंदुत्व राजकारणाच्या मजबुतीकरणाकडे आणि त्यांच्या तत्त्वज्ञानाशी सुसंगत अधिक आक्रमक धोरणनिर्मितीकडे निर्देश करते. यामुळे सामाजिक कल्याण, कायदा अंमलबजावणी आणि शहरी विकास यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये महत्त्वपूर्ण बदल होऊ शकतात.
याशिवाय, विरोधक पक्षांमधील अंतर्गत वादांमुळे येणाऱ्या निवडणुकांमध्ये सत्ताधारी युतीला फायदा होऊ शकतो. अनेक वर्षांच्या बदलत्या युतींमुळे आणि शासनाच्या समस्यांमुळे मतदारांचा राजकीय विश्वास आणि उत्तरदायित्वाबद्दलचा दृष्टिकोन वाढत आहे, आणि या घटनांचा मतदारांच्या प्रतिसादावर परिणाम होईल[1][4].
अंतिम निर्णय
महायुतीच्या नेतृत्वाखाली महाराष्ट्र नवीन अध्यायासाठी तयार होत असताना स्थिरता आणि प्रगतीच्या अपेक्षांचा सामना कसा करेल हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. एकनाथ शिंदे आणि देवेंद्र फडणवीस यांसारख्या प्रभावशाली राजकीय व्यक्तिमत्वांमधील संबंध सामान्य जनतेला आकर्षित करणाऱ्या धोरणांच्या दिशांना आकार देण्यात महत्त्वाचे ठरतील. या दरम्यान, विरोधकांनी पुन्हा संघटित होऊन आपल्या रणनीतींचा पुनर्विचार करणे आवश्यक आहे, अन्यथा त्यांना आगामी निवडणुकांमध्ये गंभीर आव्हान देणे कठीण होईल. येत्या काही आठवड्यात हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल की ही युती आपली गती कायम ठेवू शकते का किंवा अंतर्गत संघर्ष त्यांच्या उपलब्ध्यांना हानी पोहोचवू शकतो का.[2][3].
